Vriendelijk en duidelijk

Jarenlang heb ik gezocht naar nieuwe vormen van werken met als doel het doorbreken van hiërarchie en het bevorderen van samenwerking. Met de Stichting Rapucation heb ik daarvoor diverse initiatieven ondernomen zoals

  • een twintigtal projecten op middelbare scholen genaamd First ID.
  • een cursus voor docenten waarmee ze vriendelijk en duidelijk les kunnen geven genaamd Vriendelijk orde houden.
  • een muziek methode voor het basisonderwijs genaamd Wij maken samen muziek.
  • De Kizzo Band die geïmproviseerde muziek maakt.

De Kizzo Band bestaat uit een groeiende groep muzikanten die steeds hechter begint te worden en waar de idealen waar ik naar zocht goed tot uiting komen:
De Kizzo Band is een open gezelschap dat bestaat uit amateurs en professionals. De Kizzo Band staat voor democratische principes. Met deels zelf ontworpen gebaren dirigeren de bandleden elkaar om de beurt. Zowel de dirigent als de spelers beïnvloeden de muziek. Doordat iedereen in afwisseling volgt en leidt, gunt iedereen elkaar de leiding. Voor de bandleden is het enerverend om steeds te reageren op een andere dirigent. Iedereen doet zijn best om zo goed mogelijk te improviseren en samen te spelen. De repetities van de Kizzo Band kenmerken zich door veel spelen, weinig praten en veel variatie. Een praktisch voordeel voor uitvoeringen is dat de bezetting mag variëren. Tijdens voorstellingen nodigt een tweede dirigent het publiek uit om deel te nemen aan de improvisatie.
In de tijd dat ik op school zat leerde ik het meest van vragen stellen aan personen die deskundig waren. Deze stijl van leren zie ik nu terug in de Kizzo Band. De manier waarop amateurs en professionals in de Kizzo Band samenwerken, lijkt op de manier hoe vroeger een ambacht werd geleerd. Voor, tijdens en na de repetities is er alle tijd om elkaar vragen stellen en van elkaar te leren.
Welke eigenschappen hebben muzikanten in de Kizzo Band?
Ze zijn voorzichtig: De samenwerking en de begrenzing door de dirigent zorgt voor een voorzichtige, zorgvuldige manier van spelen.
Ze matigen zichzelf: De dirigent matigt indien nodig de volumes verschillende instrumenten zodat solo’s beter tot hun recht komen. De instrumenten met een begeleidende rol matigen op verzoek van de dirigent of uit eigen beweging hun volume tijdens een solo van een andere speler.
Ze tonen moed: Als de dirigent je vraagt een solo te maken, dan mag je je voorzichtigheid laten varen. Tijdens een solo dien je te stralen. Daar is moed voor nodig.
Als dirigent handelen ze rechtvaardigheid: De dirigenten houden rekening met de wensen en mogelijkheden van de muzikanten en betrekken iedereen bij het spel.
Ik zelf zoek al jaren naar een manier van werken die hiërarchische patronen doorbreekt. Tijdens mijn zoektocht bleef ik geloven dat het mogelijk moest zijn om hiërarchie te doorbreken zonder dat daarvoor chaos in de plaats komt. Nu merk ik dat mijn wens bij de Kizzo Band is gerealiseerd. Bij de Kizzo Band is het leiderschap niet meer in één hand maar om de beurt in de ieders hand.
Tijdens het dirigeren zijn twee dingen belangrijk: vriendelijkheid en duidelijkheid. Als een dirigent vriendelijk en tegelijk duidelijk is, accepteer je des te beter de aanwijzingen.
Alle leden van de Kizzo Band zien elkaar dirigeren en horen elkaar spelen. Zij kunnen ideeën op het gebied van dirigeren en van spelen van elkaar overnemen. Het elkaar vrij laten en het elkaar gunnen van ruimte is een constante factor bij de Kizzo Band.
De non-verbale manier van dirigeren van de Kizzo Band, is doorgaans eenduidig. Door weinig te praten en non-verbaal te dirigeren voorkom je als dirigent dat je bandleden verbaal op een onaangename manier aanspreekt.
Iedere muzikant ervaart om de beurt hoe het is om de leiding te nemen. Hierdoor zijn er geen hiërarchische patronen die door onderliggende partijen aangevochten worden en daarom is er in de Kizzo Band weinig of geen onenigheid te bespeuren.
Tenslotte
Staan bij u hiërarchische structuren in de weg staan en/of laat de samenwerking wensen over? Zoek dan naar oplossingen die vriendelijkheid en duidelijkheid combineren en die het mogelijk maken de leiding om beurten in handen te nemen.

Mocht u met ons in gesprek willen gaan:
Rapucation denkt graag met u mee: info@rapucation.eu
Johan ’t Hart
Secretaris Rapucation

Meer blog’s van johan ’t Hart zijn te vinden op de site van Rapucation
www.rapucation.eu/de-lerende-docent